Đề tài cho đặc trang pháp luật tuần này là luật bồi thường bất cẩn y khoa (BCYK). Khi nói về BCYK, chúng ta thường hay liên tưởng đến tai nạn mà tai nạn thì thường xãy ra một cách bất ngờ và ít ai có thể đoán trước được. Mỗi ngành nghề đều có những rũi ro của nó. Từ kỹ nghệ xây cất đến lãnh vực ăn uống, từ kỹ sư, kiến trúc sư đến thợ nấu ăn ở các nhà hàng cũng đều phải đối diện với những tai nạn nghề nghiệp mỗi ngày. Trong phạm vi bài viết này, khi nói về BCYK chúng tôi không có ý chỉ trích hoặc tấn công quý vị đang hành nghề trong lãnh vực y tế mà chỉ đơn thuần chia xẻ cùng quý đồng hương những thông tin luật pháp cần thiết ngõ hầu cùng giúp nhau giảm thiểu những tai nạn đáng tiếc trong đời sống của chúng ta.
Bất cẩn y khoa xảy ra khi một bịnh nhân bị thương hoặc thiệt mạng do sự bất cẩn của một chuyên viên y khoa (xin tạm gọi chung là bác sĩ) trong quá trình điều trị hoặc giải phẩu. Khi nói đến BCYK, chúng ta thường nghĩ ngay tới bác sĩ, nhưng trong thực tế những ngành nghề liên hệ chẳng hạn như Nha Sĩ, Dược Sĩ, Y tá v.v cũng đóng góp không ít vào con số các trường hợp BCYK.
Để thành công trong việc xin bồi thường thiệt hại do BCYK mà bác sĩ của quý vị đã bất cẩn trong việc chửa trị, quý vị cần phải chứng minh các điểm sau đây: a. Vị bác sĩ đó có trách nhiệm chửa trị quý vị (duty of care); b. Khả năng chuyên môn tối thiểu của người bác sĩ đó (standard of care); c. Vị bác sĩ đó đã không làm tròn trách nhiệm của mình (breach of duty of care); d. Quý vị bị thiệt hại do hậu quả của sự bất cẩn nêu trên (damage). Mục 2.a không khó để chứng minh vì thường khi quý vị đi gặp bác sĩ, chẳng hạn như bác sĩ gia đình và cho biết về tình trạng sức khỏe của mình, thì vị bác sĩ đó đương nhiên có trách nhiệm lấy chi tiết về bịnh sử (history taking), khám nghiệm (examination) hoặc thử máu (blood test), giới thiệu chụp quang tuyến (x-ray) v.v và cuối cùng là cho bịnh nhân của mình biết kết quả về bệnh trạng của họ. Nếu không thể chẩn bịnh được vì các triệu chứng phức tạp của bệnh nhân, vị bác sĩ này phải giới thiệu bệnh nhân đó đến các bác sĩ chuyên khoa hoặc bệnh viện để được điều trịnh đúng mức. Đó là những trách nhiệm luật định của một người bác sĩ.
Mục 2.b nói về khả năng y khoa tối thiểu của một bác sĩ chẳng hạn như nếu là bác sĩ nha khoa thì việc nhổ răng hoặc trám răng mà không gây thương tổn đến các dây thần kinh xung quanh hoặc làm tê lưỡi của bịnh nhân là chuyện rất bình thường và nằm trong sự mong đợi (expectation) của bịnh nhân. Hoặc nếu là bác sĩ gia đình, thì khả năng cho toa thuốc đúng và theo liều lượng quy định hoặc việc đo huyết áp hoặc lấy máu bịnh nhân gởi đi thử nghiệm để tìm các chứng bịnh nghi ngờ sau khi bệnh nhân cho biết các triệu chứng cũng được nằm trong sự mong đợi bình thường của bịnh nhân.
Mục 2.c liên quan đến việc bất cẩn. Việc bất cẩn có thể do hành động (action) hoặc thiếu xót (omission/inaction) của bác sĩ. Đơn cử một ví dụ của hành động bất cẩn mà có lẽ quý vị cũng đã nghe qua trên báo chí trong tuần qua đó là việc một vị Nha Sĩ ở Thái Lan đã làm rớt 2 dụng cụ nha khoa (a crew and a dental implant) vào cổ họng một bịnh nhân và đang bị người này kiện bồi thường với một số tiền là $350,000.00. Việc bác sĩ không ghi lại đầy đủ trong hồ sơ những triệu chứng của bệnh nhân để rồi một vài năm sau khi bịnh nhân chuyển đến một bác sĩ khác và không được điều trịnh đúng mức vì vị bác sĩ sau này thiếu thông tin cũng là một trong những nguyên nhân thường gặp trong các vụ xin bồi thường BCYK.
Một ví dụ khác của BCYK là khi bác sĩ, trước khi tiến hành giải phẩu không thông báo cho bệnh nhân một cách đẩy đủ về những nguy hiểm có thể xãy ra trong lúc giải phẩu hoặc các biến chứng sau đó. Tối Cao Pháp Viện Úc đã phán quyết như vậy trong vụ Chappel v Hart và nay đã trở thành án lệ (precedent).
Mục 2.d liên quan đến hậu quả của sự bất cẩn y khoa do bác sĩ chửa trị gây ra. Trở lại vụ bất cẩn của vị Nha Sĩ nêu trên, nếu việc này xãy ra tại Nam Úc này, thì bệnh nhân đó phải chứng minh rằng các vật dụng nha khoa đó đã gây thương tích cho ông ta và hậu qủa của nó là ông đã phải chịu sự đau đớn, mất khả năng sống một đời sống bình thường trong một khoảng thời gian nhất định, bị xáo trộn tâm lý, khủng hoảng tinh thần, mất khả năng làm việc v.v
Thủ tục xin bồi thường cũng tương đối đơn giản, tuy nhiên quý vị nên tham khảo với luật sư của mình để được hướng dẫn cụ thể hơn trong việc thu thập bằng chứng. Nếu việc BCYK xảy ra ở bệnh viện công, quý vị hoặc luật sư của mình có thể lấy toàn bộ hồ sơ bệnh án của mình trong đó có ghi đầy đủ tên của những bác sĩ chửa trị cũng như các chi tiết liên hệ (chiếu theo điều khoản 12 của Đạo Luật Freedom of Information Act 1991). Nếu việc BCYK xảy ra ở bệnh viện tư hoặc tại phòng mạch bác sĩ của mình, luật sư của quý vị vẫn có thể xin lấy toàn bộ hồ sơ bệnh án của quý vị dưới sự cho phép của Đạo Luật Privacy Amendment (Private Sector) Act 2000.
Một khi đã có đầy đủ thông tin, luật sư của quý vị sẽ thẩm định và đưa ra lời cố vấn sơ khởi là có nên tiến hành thủ tục xin bồi thường không. Theo Đạo Luật Limitation of Actions Act 1936 của Nam Úc, hồ sơ xin bồi thường phải được nộp với tòa án trong vòng 3 năm kể từ ngày quý vị bị thương do BCYK. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, đa số các trường hợp xin bồi thường BCYK đều được giải quyết êm thắm giửa luật sư của bệnh nhân và luật sư của hãng bảo hiểm. Khi tiến hành thủ tục thẩm định mức độ thiệt hại của thân chủ mình do hậu quả của BCYK, chúng tôi thường lấy ý kiến y khoa trung lập (independent medical opinion) từ một vị bác sĩ ở một tiểu bang khác.
Quý vị có thể xin bồi thường các khoản sau: (i) Mức độ đau đớn thể xác (pain & suffering); (ii) Mức độ khủng hoảng tinh thần (mental harm); (iii) Mất khả năng làm việc (loss of earning capacity); (iv) Mất tiền hưu bổng (superannuation); (v) Chi phí chửa trị y khoa, thuốc men etc (medical expenses); (vi) Nhu cầu giúp đở của người thân (gratuitous services); (vii) Chi phí luật sư (legal costs) Tùy theo mỗi trường hợp, luật sư của quý vị sẽ thẩm định và sẽ cho quý vị biết là có nên xin thêm các khoản bồi thường khác không.
Thông thường các bác sĩ tại Úc đều phải đóng bảo hiểm nghề nghiệp (professional indemnity insurance), nên khi tai nạn xãy ra, hãng bão hiểm sẽ có trách nhiệm bồi thường cho người bị nạn. Như đã đề cập ở phần trên, các vụ xin bồi thường BCYK ít khi phải kết thúc ở tòa án. Trong các trường hợp ngoại lệ và nếu bác sĩ của quý vị phải ra tòa thì họ ra với tư cách là nhân chứng (witness) chứ không phải là bị cáo (defendant). Quý vị có thể chọn giải pháp ‘không làm gì cả’, có nghĩa là im lặng với hy vọng là những gì xãy ra cho bản thân mình sẽ không bao giờ lập lại với các bệnh nhân khác. Đây là quyết định cá nhân của mỗi người và cần được cân nhắc kỹ. Quyền được chửa trị y khoa, sự quan tâm đúng mức của bác sĩ và quyền được an toàn tính mạng trong việc chửa trị là những quyền rất quan trọng và cần được bảo vệ tối đa.
Điều đáng khích lệ là phần lớn các trường hợp đến văn phòng chúng tôi nhờ giúp đở trong việc bồi thường BCYK không xuất phát từ động cơ ham muốn tiền bạc mà là sự lên tiếng báo động có trách nhiệm và hết sức cần thiết để ngăn chặn những gì đã xãy ra cho chính mình hoặc người thân của mình sẽ không xãy ra với những người khác.
Có thể bác sĩ hoặc chuyên viên y khoa của quý vị không có tính bất cẩn, nhưng vì áp lực của thời gian nên đôi lúc không nắm hết ý của những gì quý vị trình bày trong những giây phút ít ỏi đó và cuối cùng là đưa đến việc chẩn bịnh sai. Nhưng dù lý do gì chăng nữa, quý vị cũng nên hiểu rõ quyền lợi của mình và đặc biệt là khi quyền lợi đó liên quan đến sinh mạng của mình. Quý vị cần lên tiếng trực tiếp với vị bác sĩ chửa trị và nêu lên những quan tâm của mình. Làm được như vậy, quý vị sẽ giúp giảm đi nhiều những mất mát cho chính mình cũng như cho người thân hoặc bạn bè xung quanh mình.
Trên đây là những thông tin luật pháp có tính cách tổng quát, muốn biết thêm chi tiết quý vị nên liên lạc trực tiếp với luật sư của mình hoặc với văn phòng chúng tôi qua số 08 8345 5888.
Ls Mai Thành Đức
ducmai@ducmai.com.au